معرفي لارستان
لارستان سرزميني زيبا با تاريخي احساس برانگيز است كه «ايراهستان» نام داشت و مركز دانش و فرهنگ اسلامي بوده و هست.
نخستين تاريخي كه از لارستان ذكري به ميان آورده است تاريخ طبري است كه حكايت مي كند كه چگونه اردشير ساساني بر سرزمين پرنعمت الار تسلط مي يابد كه با گذشت زمان و حذف حرف «ا» از كلمه الار به لار تبديل مي شود.
حمدالله مستوفي مردم لار را بيشتر تاجر معرفي كرده بود كه به سفرهاي بحر و بر مي رفتند. در قرون ۱۶ و ۱۷ ميلادي سكه نقره اي ضرب شدكه در سواحل خليج فارس و هندوستان رواج داشته و به لارين مشهور بوده است و در لار ضرب مي شده كه ۴/۹ گرم وزن آن بوده است كه پس از تصرف لارستان به دست شاه عباس اين سكه ها از رونق مي افتد ولي در هندوستان سال ها رواج داشته است.
كهن ترين بناي تاريخي لارستان مربوط به دوره اشكانيان است. آتشكده «آذر فرنبغ» در روستاي كاريان بخش جويم است كه يكي از ۳ آتشكده بزرگ ايراني در دوره قبل از اسلام است.
آتشكده آذرفرنبغ كاريان اكنون به صورت تلي از خاك درآمده و به نام «تمب تشي» معروف است ولي آتشكده «محلچه» در بخش اوز پا برجاست و در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.
زبان مردم لارستان از واژه هاي زبان دري و پهلوي تشكيل شده و دين مردم، از مذاهب تشيع و تسنن تشكيل شده است. ولي وحدت و همدلي بين آنان هميشه وجود داشته و دارد و سابقه وحدت شيعه و سني در اين منطقه قدمتي تاريخي دارد.
لارستان داراي بخش هاي اوز، بنارويه بيرم، جويم، عمادده، گرايش و مركزي است كه هر كدام از اين بخش ها با داشتن مردمي شيرين گفتار و شيرين رفتار، محل كار، تلاش و بردباري است.
اين مردم صبور تاكنون نگهدارنده آثار و اماكن تاريخي هستند كه مي توان آنها را موزه هاي زنده ناميد. لارستان بويژه بخش اوز در جنوب فارس در همسايگي آفتاب سرزميني هستند كه ديار آفرينندگي، نوآوري و محل فرهنگ والاي انساني بوده است. لارستان كه امروز به چندين شهرستان تقسيم شده است سرزمين صميميت هاست و گرما بخش دل هاي سرد.
بخش هاي هفتگانه لارستان داراي مردماني هستند كه سرسختانه با طبيعت ناهنجار و سرسخت جنگيده، كوه ها را شكافته تا به چشمه اي يا بركه اي برسد يا بركه اي ساخته تا نزولات رحمت الهي را ارج نهاده و ذخيره و استفاده كنند و حتي براي زندگي از نوشيدن آب شور و تلخ نيز ابايي نداشته اند و شاعرش مي گويد:
هر كجا بركه اي نشسته به خاك
بي شك آنجاست مرز لارستان
گر بهارش بگسترد دامن
مي شود قالي بهارستان
متاسفانه امسال تاكنون باران مطلوب نباريده و شاهد قالي بهارستان و سبزي گستره طبيعت نيستيم.لارستان را بايد ديد و با مردمش نشست و با گفتار شيرين آنها همنوا شد.
اين منطقه به دليل مجاورت با استان هرمزگان براي گردشگران جذابيت خاصي دارد؛ معماري هاي بكر، اماكن تاريخي و فرهنگي بويژه صنايع دستي بخش فرهنگي و آباد «اوز» و حلواي مسقطي همه و همه بر جذابيت منطقه افزوده است.
آب و هواي گرم و خشك آن با فعاليت آدميان سختكوش در ايجاد نخلستان هاي سبز از يك سو و آب انبارهاي متنوع استوانه اي و مستطيلي از سوي ديگر بطوري كه فقط در بخش اوز افزون بر ۷۰۰ آب انبار از سوي مردم نيكوكار ساخته شده است، بر جذابيت اين منطقه جنوبي افزوده است.
از آثار تاريخي لارستان مي توان به آثار زير اشاره كرد: قلعه زيردژ، مسجد جامع هود، حمام قلات، مسجد و آبشار بيدشهر، بافت قديم و كهنه، بقعه شيخ محمد مراد، طاق دامن كهنه، مقابر و تالاب بزرگ هيرم (درياچه هيرم)، مسجد جامع، آب انبار سفلي، بركه ملامحمد، كاروانسراي سيفا و ميدان ميران، خانه سوداگر، خانه حسين نيا، ميدان خون، قلعه پرويزه، بقعه و كاروانسراي پيركهار، قلعه قلاتو، چهارطاقي محلچه كه همگي در بخش اوز واقع است. بازار قيصريه، مربوط به قرن۶ ميلادي، قلعه قدمگاه، قلعه اژدها پيكر، باغ نشاط، پير غيب، پير سرخ، پير پنهان، كاروانسراي لار، كاروانسراي گلشن، ميدان بزرگ كه همه در شهر لار واقع شده اند. آتشكده آذرفرنبغ كاريان، قلعه ديده بان، قلعه ميمون و كاروانسرا در بخش جويم و بنارويه، قلعه گراش و آب انبار كل درگراش، امامزاده شاه زندوي در بخش بيرم از نقاط ديدني و حلواي معروف مسقطي، صنايع دستي، انواع شيريني محلي و نان هاي محلي نيز بهترين سوغاتي اين شهرستان محسوب مي شود.
كتابخانه بانو با ۲ هزار جلد كتاب تخصصي يكي از مكان هاي فرهنگي در شهر اوز است. در اين كتابخانه كه بوسيله بانوان اداره مي شود كتاب هايي وجود دارد كه يا نويسنده آن زن است و يا موضوع كتاب درباره زن است.
بهترين جاذبه طبيعي آن آسمان صاف و شفاف آن است كه ستارگان درخشان آن را آرايش كرده اند.
منبع: http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1585821