این مقاله گزیده ای از پایان نامه کارشناسی ارشد کرامت الله تقوی از دانشگاه داراب است که دکتر محمد باقر وثوقی به عنوان استاد راهنما و دکتر محمد حسن میر حسینی به عنوان استاد مشاور در تدوین آن همکاری داشته اند.

بخشداری جویم در سال 1312 ه ش تاسیس گردید. در آن موقع شهرستان لارستان دارای شش بخش به نام بخش حومه, بخش جویم, بخش جهرم, بخش بستک, بخش بندر لنگه بود. بعدها تعداد بخش های لارستان به شرح زیر تغییر یافت و تا سال 1382 به همین شکل ادامه یافت:

1- بخش مرکزی با مساحت 8676 کیلومتر مربع به مرکزیت لار در سال 1309.

2- بخش جویم با مساحت 3260 کیلومتر مربع به مرکزیت جویم در سال 1312.

3- بخش اوز با مساحت 1831 کیلومتر مربع به مرکزیت اوز در سال 1328.

4- بخش خنج با مساحت 4124 کیلومتر مربع به مرکزیت خنج در سال 1368.

5- بخش گراش با مساحت 1974 کیلومتر مربع به مرکزیت گراش در سال 1368.

بخش بیرم با مساحت 1068 کیلومتر مربع به مرکزیت بیرم در یال 1371.

تا سال 1357, 26 نفر به عنوان بخشدار جویم این مقام را تجربه کردند. ر بخشدار به طور میانگین 18 ماه سکان بخشداری را در اختیار داشته است. 38 درصد بخشداران دارای مدرک کارشناسی بوده اند که با توجه به تاسیس دیر هنگام دانشگا ها در ایران (دانشگاه تهران 1313 ه ش) حایز اهمیت فراوان است. 68 درصد بخشداران جویم از اهالی فارس هستند.

آبرسانی از طریق حفر چاه و لوله کشی به شهرهای لار, اوز, گراش و جویم به ترتیب در سالهای 1326, 1334, 1346, 1356 انجام شد.

از سال 1347 تا 1357 تعداد 10 روستای منطقه تحت پوشش آب رسانی قرار می گیرند. کاریان اولین روستا و جویم آخرین روستای آب رسانی شده این مجموعه به شمار می آیند. هزینه لوله کشی تمام روستاها به استثنای جویم با مشارکت دولت, مردم و با سهم 30 به 70 درصد بود که در روستای جویم اهالی حاضر به خودیاری نشدند و در نتیجه دولت ناچار شد تحت فشارهای شدید بخشداران با تاخیر طولانی در سال 1356 لوله کشی نماید.

آموزش و پرورش لارستان در سال 1312 تاسیس گردید. در آن هنگام این شهرستان دارای شش بخش به نام های جویم, حومه, جهرم, بستک و بندر لنگه بود.

نخستین دبستان های پسرانه لار, اوز, خنج, گراش, جویم و بیرم به ترتیب در سال های 1304, 1307, 1311, 1319, 1320 و 1328 با همت اهالی و همایت دولت تاسیس و افتتاح شد.

نخستین دبستان های دخترانه لار, اوز, گراش, خنج, جویم و بیرم به ترتیب در سال های 1307, 1325, 1339, 1340 با مساعدت شخصیت های فرهنگ دوست این مناطق و با حمایت دولت افتتاح شد.

نخستین دبیرستانهای پسرانه لار, اوز, گراش, خنج, جویم وبیرم به ترتیب در سال های 1315, 1328, 1343, 1344, 1356, 1368 با استقبال و اهتمام اهالی احداث و یا افتتاح گردید.

نخستین دبیرستانهای دخترانه لار, اوز, گراش, خنج, جویم و بیرم به ترتیب در سال های 1340, 1341, 1359, 1367, 1377, 1378 مورد بهره برداری قرار گرفت.

نخستین مدارس راهنمایی خنج, گراش, بیرم و جویم به ترتیب در سال های 1346, 1352, 1355 و 1356 افتتاح شد.

به منظور تامین کادر آموزش بومی دانشسرای مقدماتی دخترانه در سال 1347 و دانشسرای مقدماتی پسرانه در سال 1348 در شهر لار تاسیس و تا سال 1358 فعال بوده است.

در سال 1327 لارستان دارای یک اداره فرهنگ و چهار نمایندگی به نام نمایندگی گاوبندی, نمایندگی بستک, نمایندگی اوز و نمایندگی بندر لنگه بوده است. همچنین نمایندگی جویم در سال 1342 تاسیس شد و شهر های خنج و گراش علی رغم نداشتن بخشداری در سال های 1344 و 1346 دارای نمایندگی شدند.

کتابخانه های عمومی خنج, اوز, گراش, جویم و بیرم به ترتیب در سال های 1347, 1354, 1356, 1374 و 1378 تاسیس و افتتاح گردید.

صدها پزشک عمومی و متخصص و صدها کارشناس در رشته های مهندسی برخاسته از شهر های لار, اوز, خنج و گراش در دوره پهلوی برآیندی از تاسیس و افتتاح به موقع و پی در پی دبستانها, دبیرستانها ی دخترانه و پسرانه و کتابخانه های عمومی در این مناطق به اهتمام مردمانی است که تنها سرمایه آنها غیرت ملی و شعور اجتماعی است.

 

 

مقاله دوم:متنی که می خوانید به قلم آقای فتحعلی خان فانی فرماندار فرهنگ دوست لارستان است که از "اثر مدیر اداره آریان معروف به شید" گرفته شده است.

شهرستان لارستان

1- تعداد نفوس لارستان قریب به یکصد هزار نفر و نژاد اصلی آنها بدوا زردشت و سپس یک نژاد مخلوط و درهمی مشتمل از اعراب و عشایر عبرانی تشکیل یافته و مذهب فعلی آنها قسمت مهمش تسنن و کمی از آن تشیع می باشد.

2- تعداد قصباتو دهستانه ای مهم آن تا مهرماه 1115 به دویست و بیست و یک بالغ میشده ولی از آن ساله تا کنون بموجب تجزیه شدن ایالات آن تا حدود یکصد آبادی و دهات جز بنا شده بعلاوه در تشکیلات اخیر کشور بندر لنگه و توابع, جهرم و توابع نیز بر تعداد نفوس و دهستانهای آن افزوده شده است.

3- کلیه اراضی این منطقه شوره زار و پرقوت و لی به واسطه فقدان آب به استثنای بخش جویم و ثلاثه - دهستان ارد و فداغ دیمی کاری است که در صورت نزول باران زمستان خوب و در غیر این صورت به هیچ وجه نتیجه حتی مقدار بذور زراعتشان هم عایدشان نمی شود.

4- وضعیت خود شهر لار به شکل مثلث و در دامنه کوهی موسوم به قلعه اژها پیکر و قدمگاه واقع و هوای زمستان آن سالم و هوای تابستان بسیار گرم است.

5-غالب درختان مثمر این منطقه نخل (فیله خرما) و غیر مثمر آن عبارتند از گز و کنار ولی اخیرا در اثر تشویقات و اقدامات خود شهر دارای مقدار اشجار مرکبات و میوه جات از فسا, جهرم, داراب و اردو غرس شده است.

6- آبادی قدیم لار روی قدمگاه و قلعه اژدها پیکر بوده که آثار و ابنیه قدیمه در روی کوه قدمگاه مزبور آشکار و معروف به بناهای ازمه زردشت و در آنوقت فاصله بین دو کوه که بالغ بر پانصد متر می شود بوسیله پل اتصال بهم داشته است.

7- تشکیلات فعلی این شهرستان عبارت است از فرمانداری که دارای شش بخش است که یکی از آنها بخش خود لار و پنج بخش دیگر عبارت است از بندر لنگه به مسافت 306 کیلومتر بستک به مسافت 120 کیلومتر و گاوبندی به مسافت 324 کیلومتر و جویم و بنارویه به مسافت 90 کیلومتر و جهرم به مسافت 210 کیلومتر نسبت به شهر لار و سایر ادارات نیز در شهر لار هستند.

در پایان موفقیت آن اداره محترم را  در انجام امور فرهنگ(معارف) و امور عام المنفعه از یزدان پاک آرزومند است.

                                                                   فرماندار شهرستان لار- فتحعلی فانی